Strona główna · Artykuły
CHECK-BACK • ARTYKUŁ

Powiedzieliśmy to samo. Dlaczego każde z nas zrozumiało coś innego?

Brak pytań nie oznacza wspólnego rozumienia. Jak sprawdzić ustalenia, zanim różne interpretacje zamienią się w problem z realizacją?

Współpraca i komunikacja4 MIN CZYTANIA

Spotkanie trwało niecałe pół godziny.

Na końcu prowadzący podsumował:

– Ustaliliśmy więc, że do piątku przygotujemy propozycję zmian i wrócimy z nią na kolejne spotkanie.

Nikt nie zgłosił uwag.

Nikt nie zadał pytania.

Kilka osób pokiwało głowami.

W piątek okazuje się, że jedna osoba przygotowała trzy slajdy, druga zestaw danych, trzecia listę problemów, a czwarta niczego nie zrobiła, bo była przekonana, że chodziło o wspólne opracowanie materiału podczas kolejnego spotkania.

Wszyscy słyszeli to samo zdanie.

Każdy zrozumiał coś trochę innego.

Powiedzieć nie znaczy uzgodnić

W codziennej współpracy łatwo pomylić komunikat z ustaleniem.

Ktoś coś powiedział.

Pozostali nie zaprzeczyli.

Rozmowa poszła dalej.

Formalnie temat został zamknięty.

Problem polega na tym, że brak pytania nie oznacza jeszcze wspólnego rozumienia.

To, co dla jednej osoby jest oczywiste, dla drugiej może oznaczać coś innego.

„Przygotujemy propozycję” może znaczyć:

„Każdy przygotuje swoją część.”

„Jedna osoba zbierze materiał od pozostałych.”

„Zrobimy to wspólnie.”

„Na razie mamy tylko przemyśleć temat.”

Słowa są te same.

Obraz działania już nie.

„Czy wszystko jasne?” rzadko coś sprawdza

To pytanie pada bardzo często.

– Czy wszystko jasne?

Cisza.

– Super, to działamy.

Tyle że człowiek może odpowiedzieć sobie w głowie: „tak”, bo rozumie ogólny sens.

Nie oznacza to jeszcze, że tak samo rozumie termin, zakres, odpowiedzialność czy oczekiwany rezultat.

Może też nic nie powiedzieć, bo nie chce przedłużać spotkania.

Albo zakłada, że szczegóły doprecyzuje później.

Albo po prostu nie wie jeszcze, czego nie wie.

Dlatego pytanie „czy wszystko jasne?” daje często bardziej poczucie bezpieczeństwa niż realną informację.

Ustalenie warto usłyszeć drugi raz

Nie chodzi o powtarzanie tego samego zdania.

Chodzi o sprawdzenie, jak druga osoba rozumie to, co zostało ustalone.

Na przykład:

– Jak rozumiesz swoją część?

– Co zrobisz jako pierwszy krok?

– Co według Ciebie ma być gotowe do piątku?

– Kto bierze za co odpowiedzialność?

– Po czym poznamy, że temat jest domknięty?

To jest właśnie sens check-backu.

Nie pytam:

„Czy mnie zrozumiałeś?”

Sprawdzam:

„Jak zrozumiałeś to, co ustaliliśmy?”

Różnica jest niewielka.

W praktyce bywa bardzo duża.

Check-back nie powinien brzmieć jak egzamin

Tu łatwo wpaść w drugą pułapkę.

Jeżeli powiemy:

– To teraz powiedz własnymi słowami, co masz zrobić.

może to zabrzmieć jak sprawdzanie ucznia po lekcji.

Zwłaszcza w relacji równorzędnej albo wobec doświadczonego pracownika.

Dlatego warto osadzić check-back w odpowiedniej intencji.

Można powiedzieć:

– Chcę upewnić się, że wszyscy tak samo rozumiemy ustalenie. Jak Ty to widzisz?

Albo:

– Zanim zamkniemy temat, sprawdźmy, czy nie mamy różnych interpretacji. Co bierzesz po swojej stronie?

Albo:

– Podsumujmy na chwilę, żebyśmy za dwa dni nie wrócili do pytania, kto co miał zrobić.

To nie jest egzamin.

To jest zabezpieczenie współpracy.

Czasami problemem nie jest brak uwagi

Gdy ustalenie zostaje zrealizowane inaczej, niż oczekiwaliśmy, łatwo pomyśleć:

„Nie słuchał.”

„Nie uważała.”

„Przecież mówiłem.”

Czasami rzeczywiście ktoś nie słuchał.

Ale czasami słuchał bardzo uważnie.

Po prostu zinterpretował komunikat inaczej.

Warto wtedy uważać, żeby zbyt szybko nie przejść od skutku do oceny człowieka.

Zamiast:

– Przecież jasno mówiłem, co masz zrobić.

lepiej zapytać:

– Jak zrozumiałeś nasze ustalenie?

To pytanie może szybko pokazać, czy problem był w braku uwagi, czy w innym rozumieniu tego samego zdania.

Najwięcej nieporozumień powstaje na granicach odpowiedzialności

Szczególnie wtedy, gdy zadanie dotyczy kilku osób.

Kto przygotowuje materiał?

Kto zbiera dane?

Kto zatwierdza?

Kto komunikuje decyzję?

Kto pilnuje terminu?

Jeżeli tego nie nazwiemy, każda osoba może przyjąć coś innego.

Jedna pomyśli:

„Skoro jestem w kopii, mam tylko wiedzieć.”

Druga:

„Skoro temat dotyczy mojego obszaru, to ja odpowiadam.”

Trzecia:

„Skoro kierownik był na spotkaniu, to pewnie on koordynuje.”

Po kilku dniach pojawia się znane zdanie:

– Myślałem, że miał się tym zająć ktoś inny.

To zwykle nie jest problem jednego człowieka.

To często problem niepełnego ustalenia.

Dobre ustalenie ma konkret

Nie musi być rozbudowane.

Wystarczą cztery elementy:

Co?
Co konkretnie ma zostać zrobione?

Kto?
Kto bierze odpowiedzialność?

Do kiedy?
Jaki jest termin?

Po czym poznamy, że temat jest domknięty?
Jaki efekt uznajemy za wystarczający?

Można dodać jeszcze piąty element:

Kiedy sprawdzamy postęp?

Zwłaszcza przy większych zadaniach.

Im bardziej temat jest współzależny, tym większa wartość takiego doprecyzowania.

Nie chodzi o to, żeby wszystko formalizować

Nie każde ustalenie wymaga maila, tabeli, protokołu i checklisty.

To byłaby druga skrajność.

Współpraca nie może polegać na dokumentowaniu każdego zdania.

Chodzi o coś prostszego.

Tam, gdzie istnieje ryzyko różnych interpretacji, warto poświęcić dodatkową minutę na sprawdzenie wspólnego rozumienia.

Jedną minutę.

Czasami oszczędza ona później godzinę wyjaśnień.

Do zapamiętania

Brak pytań nie oznacza wspólnego rozumienia. Dobre ustalenie warto sprawdzić w czterech krokach:

USTALENIE

Co właściwie uzgodniliśmy?

CHECK-BACK

Jak każda strona to rozumie?

DOPRECYZOWANIE

Gdzie są różnice?

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Kto robi co i do kiedy?

Największa pułapka pojawia się wtedy, gdy zakładamy: „Skoro nikt nie zapytał, to wszyscy zrozumieli.”

← Wróć do artykułów