Klient wychodzi ze spotkania i staje się Twoim handlowcem
Spotkanie przebiegło świetnie. Problem rozpoznany, rozwiązanie pasuje, cena omówiona. Na końcu słyszysz: „Dla mnie wygląda to dobrze. Muszę jeszcze skonsultować temat z dyrektorem finansowym”. Ustalasz piątek i wychodzisz. Tymczasem najważniejsza rozmowa dotycząca Twojej oferty może się dopiero zaczynać. Szef klienta pyta: „Ile?”, „Dlaczego teraz?”, „Dlaczego od nich?”, „Co dostajemy za tę cenę?”. Twój rozmówca musi odpowiedzieć bez Ciebie. Właśnie dlatego znaczenie ma to, czy rozmówca jest przygotowany do rozmowy, która odbędzie się po Twoim wyjściu.
Jedna osoba rzadko opisuje cały proces decyzji
W sprzedaży B2B decyzja często nie należy do jednej osoby. Użytkownik ocenia wygodę, finanse koszt, IT bezpieczeństwo, zakupy warunki, przełożony ryzyko, a zarząd rezultat biznesowy. Jedna osoba rekomenduje, druga zatwierdza budżet, trzecia może zablokować rozwiązanie. Dlatego pytanie „kto jest decydentem?” bywa zbyt proste. Znacznie użyteczniejsze brzmi: „Jak ta decyzja zostanie podjęta?”. Pozwala zobaczyć mapę interesariuszy i kolejne etapy zamiast polować na jedną osobę z podpisem.
„Muszę to skonsultować” to informacja o procesie
To zdanie nie musi być obiekcją ani wymówką. Może po prostu ujawniać etap procesu, którego wcześniej nie poznaliśmy. Pytania mogą brzmieć: „Jak będzie wyglądała ta konsultacja?”, „Na co dyrektor będzie zwracał szczególną uwagę?”, „Jakich pytań spodziewa się Pan z jego strony?”, „Co może wzbudzić największą wątpliwość?”. Dzięki temu przestajesz czekać na wynik czarnej skrzynki i zaczynasz rozumieć, co wydarzy się z ofertą.
Co klient naprawdę zabiera ze spotkania?
Gdy dyrektor ma pytać o cenę, odpowiedź „proszę mu powiedzieć, że…” zwykle pojawia się za wcześnie. Bardziej użyteczne bywa pytanie: „Gdyby miał Pan w dwóch zdaniach powiedzieć dyrektorowi, dlaczego warto wybrać nasze rozwiązanie, co by Pan powiedział?”. Odpowiedź jest świetnym testem. Pokazuje nie to, co Ty powiedziałeś, lecz to, co klient zrozumiał i uznał za wartościowe. Może się okazać, że widzi wartość inaczej niż Ty albo nie potrafi jej jeszcze uzasadnić.
Klient nie potrzebuje być prezenterem Twojej prezentacji
Po spotkaniu łatwo wysłać 27 slajdów z dopiskiem „materiały dla zarządu”. Klient często potrzebuje czegoś zupełnie innego: jednej strony porównania, trzech liczb, opisu ryzyka, krótkiego case'u, odpowiedzi technicznej albo argumentu „dlaczego teraz”. Dlatego bardziej użyteczne od pytania „co mogę wysłać?” bywa: „czego będzie Pan potrzebował podczas tej rozmowy?”. Materiał ma pomagać klientowi przeprowadzić jego proces, a nie odtwarzać Twoją prezentację.
Wsparcie kontaktu działa lepiej niż jego omijanie
Propozycja rozmowy z przełożonym może być dobrym ruchem, ale sposób jej przedstawienia ma znaczenie. „Chciałbym porozmawiać z osobą decyzyjną” może zabrzmieć jak degradacja obecnego rozmówcy. Lepiej: „Jeżeli dyrektor będzie chciał wejść głębiej w koszty albo założenia, możemy zrobić krótkie spotkanie we trzech. Czy to byłoby dla Pana pomocne?”. W pierwszym wariancie próbujesz ominąć kontakt. W drugim dajesz mu wsparcie i zachowujesz jego rolę w procesie.
Najlepiej dowiedzieć się wcześniej
Najwięcej można zyskać, gdy „muszę to skonsultować” nie jest niespodzianką na końcu. Proces decyzyjny można poznawać już wcześniej: kto poza rozmówcą będzie oceniał rozwiązanie, kto będzie korzystał, kto zatwierdza budżet, jakie kryteria będą ważne i co może zatrzymać decyzję. Dzięki temu oferta może od początku odpowiadać na perspektywy różnych interesariuszy, a nie tylko osoby siedzącej naprzeciwko.
Sześć pytań przed zakończeniem
Kto jeszcze uczestniczy w decyzji?
Jak będzie wyglądał kolejny etap?
Co będzie ważne dla poszczególnych osób?
Jakie pytania lub zastrzeżenia mogą się pojawić?
Czego rozmówca potrzebuje od Ciebie?
Kto zrobi następny krok i kiedy?
Nie chodzi o mechaniczne odczytanie checklisty. Chodzi o to, żeby po wyjściu ze spotkania wiedzieć, co stanie się z Twoją ofertą.
Przykład: dyrektor finansowy będzie pytał o cenę
Klient mówi: „Muszę pokazać ofertę dyrektorowi finansowemu”. Pytasz, na co będzie patrzył. „Na cenę. Na pewno zapyta, dlaczego mamy płacić więcej niż obecnie”. Zamiast odpowiadać „proszę mu powiedzieć, że mamy lepszy serwis”, pytasz: „A gdyby zadał Panu to pytanie teraz, co by Pan odpowiedział?”. Klient mówi, że nowa oferta obejmuje szerszy zakres i ograniczy pracę jego zespołu, ale dyrektor będzie chciał zobaczyć liczby. Właśnie odkryłeś brakujący element. Możesz przygotować krótkie porównanie pełnego kosztu, zamiast wysyłać kolejną prezentację.
Co warto wiedzieć przed wyjściem ze spotkania
Nie trzeba znać wszystkich nazwisk ani całej polityki organizacyjnej klienta. Wystarczająco dobre rozumienie procesu pozwala jednak nie pozostawiać oferty samej sobie. Kto będzie ją omawiał? Jaką rolę ma Twój kontakt? Co jest dla niego ważne? Kto może mieć inną perspektywę? Co może zatrzymać decyzję? Jakiego materiału lub wsparcia potrzeba? Kiedy wracacie do rozmowy? Te informacje pozwalają planować następny krok i sprawiają, że „muszę to skonsultować” przestaje być końcem spotkania, a staje się kolejnym etapem sprzedaży.