– Chciałbym, żebyś poprowadziła to spotkanie z klientem.
– Sama?
– Tak. Znasz temat, pracowałaś przy tym projekcie od początku.
– Nie wiem, czy sobie z tym poradzę.
W tym momencie wielu szefów robi jedną z dwóch rzeczy. Pierwsza reakcja brzmi: „Dasz sobie radę. Nie ma się czego bać”. Druga: „Dobrze. To może tym razem zrobię to ja”.
Obie odpowiedzi mogą wynikać z dobrych intencji. Problem polega na tym, że żadna z nich nie odpowiada jeszcze na najważniejsze pytanie: co właściwie oznacza „nie wiem, czy sobie z tym poradzę”?
Niepewność nie zawsze oznacza brak kompetencji
Pracownik może mieć odpowiednią wiedzę i doświadczenie, a mimo to nie być pewny siebie. Może pierwszy raz występować przed ważnym klientem, obawiać się pytań albo pamiętać wcześniejszą sytuację, która zakończyła się źle.
W takiej sytuacji odebranie zadania może wzmocnić wniosek: „Skoro szef przejął zadanie, to rzeczywiście nie byłem gotowy”.
Czasem jednak obawa jest uzasadniona
Nie warto też automatycznie odpowiadać: „Dasz radę”. Entuzjazm lidera nie zastąpi kompetencji. Jeżeli pracownik rzeczywiście nie wie, jak przeprowadzić trudną rozmowę albo nie zna granic decyzji, pozostawienie go samego nie jest rozwijaniem samodzielności.
Najpierw warto ustalić, czego dokładnie dotyczy niepewność.
– Co konkretnie budzi Twoją obawę?
– Która część tego zadania wydaje Ci się najtrudniejsza?
– Gdybyś miał wskazać jeden moment, w którym możesz potrzebować wsparcia, co by to było?
„Nie wiem, czy dam radę” może oznaczać kilka różnych rzeczy
„Nie wiem, jak zacząć tę rozmowę”, „Boję się, że klient zapyta o warunki, których nie mogę sam zatwierdzić”, „Nigdy wcześniej nie prowadziłem spotkania z zarządem” i „Wiem, co mam zrobić, tylko trochę mnie to stresuje” brzmią podobnie, ale wymagają różnych reakcji lidera.
W jednym przypadku potrzebna będzie struktura rozmowy, w drugim jasne granice decyzyjności, w trzecim próba lub obecność szefa w tle, a w czwartym przede wszystkim przestrzeń do działania.
Wsparcie nie powinno być większe niż rzeczywista potrzeba.
Zbyt szybka pomoc też może zaszkodzić
Jeżeli każda oznaka niepewności uruchamia pomoc szefa, zespół szybko uczy się schematu: „Kiedy nie jestem pewny, pytam szefa. On podpowiada, a ja wykonuję zadanie”.
To może wyglądać jak dobra współpraca. Z czasem tworzy jednak zależność.
Zamiast dawać odpowiedź, sprawdź sposób myślenia
Czasami najlepszym wsparciem nie jest rozwiązanie problemu, tylko pytanie: „Jak Ty byś do tego podszedł?”
Jeżeli pracownik potrafi opisać sensowny plan, może się okazać, że niepewność nie wynika z braku kompetencji, tylko z potrzeby potwierdzenia kierunku.
Samodzielność nie oznacza samotności
Wymaganie samodzielności bywa mylone z komunikatem: „To Twoje zadanie. Poradź sobie”. Samodzielność wygląda inaczej. Pracownik wie, że to on odpowiada za działanie, ale wie też, w jakiej sytuacji i po jakie wsparcie może wrócić.
– Poprowadź spotkanie samodzielnie. Jeśli pojawi się temat warunków handlowych wykraczających poza ustalony zakres, nie podejmuj decyzji na miejscu. Powiedz, że wrócisz z odpowiedzią i wtedy skonsultujemy to razem.
Najważniejsze pytanie brzmi: czego potrzebujesz ode mnie?
Jeszcze lepiej: „Czego konkretnie potrzebujesz ode mnie, żeby móc zrobić to samodzielnie?”
To pytanie zakłada, że zadanie nadal pozostaje po stronie pracownika.
Nie wzmacniaj niepewności większą kontrolą
Jeżeli po delegowaniu trudniejszego zadania szef zaczyna co chwilę pytać „Jak idzie?”, pracownik może pomyśleć: „Skoro szef tak często sprawdza, chyba naprawdę nie ufa, że dam radę”.
Lepiej ustalić konkretny moment kontaktu: „Spotkanie masz w czwartek. W środę o 14.00 przejdziemy przez Twoje przygotowanie. Do tego czasu działasz sam”.
To daje dwie rzeczy jednocześnie: przestrzeń i bezpieczeństwo.
Lider nie usuwa każdej obawy
Rozwój zwykle wiąże się z pewnym napięciem. Pierwsza prezentacja, pierwsze negocjacje, pierwsza rozmowa z zarządem. Jeżeli lider za każdym razem usuwa zadanie, gdy pojawia się niepewność, pracownik nie ma okazji zobaczyć, że potrafi sobie poradzić.
Wsparcie nie musi oznaczać przejęcia. Wymaganie samodzielności nie musi oznaczać pozostawienia człowieka samego.
Do zapamiętania
Kiedy pracownik mówi „Nie wiem, czy sobie z tym poradzę”, najpierw sprawdź: czego konkretnie się obawia, co już potrafi, czego potrzebuje od lidera i co nadal pozostaje po jego stronie.
Dobry lider nie usuwa każdej niepewności. Pomaga pracownikowi przejść przez nią w taki sposób, żeby następnym razem potrzebował go trochę mniej.