Przywództwo w zmianie. Czas wracać do domu — pak lodowy

27 października 1915 roku, około piątej po południu, kra uniosła rufę „Endurance” i oderwała ster. Do wnętrza wdarła się woda. Jeszcze chwilę wcześniej mechanicy podtrzymywali ogień w kotłach, żeby pompy mogły pracować. Teraz należało wygasić palenisko i sprawdzić, czy ktoś nie został pod pokładem. Ernest Shackleton wysłał po ludzi Franka Wilda. On sam zszedł ze statku ostatni. Chwilę później zgasły światła.

Polarnicy rozstawili namioty na krze. Dla części ludzi zabrakło brezentu do rozłożenia na śniegu. Zmęczeni ludzie pozasypiali, ale dowódca nie mógł zasnąć. Od lat przygotowywał się do przejścia przez Antarktydę. Teraz na krze miał dwudziestu siedmiu ludzi, którzy mu zaufali. Nowy cel nazwał krótko: „Czas wracać do domu”.

Pierwsza próba marszu z łodziami na saniach dała mizerny rezultat. W dwa dni pokonali mniej niż trzy kilometry. Podczas narady z Frankiem Worsleyem, Frankiem Wildem i Frankiem Hurleyem trzeba było uwzględnić zużycie zapasów i ryzyko zniszczenia łodzi. Rozbili Obóz Oceaniczny, odzyskali część pozostawionego wyposażenia i utrzymywali gotowość do drogi. Dowódca wyznaczył cel. Wspólnie z ludźmi musiał jeszcze oceniać, jak do niego dojść.

Przeniesienie do biznesu. Przykład

Kierujesz wdrożeniem systemu zamówień. Sprzedaż zapowiedziała klientom termin uruchomienia. W ostatnich testach wychodzi na jaw, że system nieprawidłowo rozlicza korekty i rabaty. Zamiast pełnego wdrożenia rozważasz pilotaż na małej grupie klientów. Zwołujesz osoby ze sprzedaży, magazynu, finansów i IT.

Zespół widzi przeszkody, których szef może nie dostrzegać

Możesz od razu przedstawić podział pracy. Zachęcam jednak, żeby najpierw zapytać ludzi, od czego zależy powodzenie takiej próby. Handlowiec zna ustalenia z klientami. Magazyn wie, przy których zamówieniach pojawiają się wyjątki. Finanse widzą skutki tych wyjątków na fakturach. Każda z tych osób widzi inny fragment pracy. Bez ich wiedzy szef może wybrać klientów, których zamówienia od początku wymagają wyjątków.

„Chcę sprawdzić, czy możemy rozpocząć pilotaż. Powiedzcie, proszę, co musimy uwzględnić, żeby pierwsze zamówienia przeszły poprawnie od przyjęcia do faktury. Gdzie widzicie przeszkodę?”

Handlowiec odpowiada, że jeden z wybranych klientów ma różne rabaty dla oddziałów. Pierwsza reakcja szefa może brzmieć „Przecież właśnie dlatego ograniczamy wdrożenie”. Wtedy rozmówca dowiaduje się, jak trudno zakwestionować pomysł przełożonego. Lepiej dopytać. „Pokaż, proszę, na jednym zamówieniu, gdzie pojawi się problem”. Może się okazać, że ten klient wymaga pełnej funkcjonalności systemu. Dzięki tej uwadze zespół może zmienić skład pilotażu, zanim złoży kolejną obietnicę.

Po konsultacji nadal potrzebna jest decyzja

Rozmowa przynosi kilka propozycji. Sprzedaż chciałaby zacząć od największych klientów. IT proponuje tych z najprostszymi warunkami. Magazyn zwraca uwagę na obciążenie przed końcem miesiąca. Każda z tych osób patrzy na pilotaż przez zadania, za które odpowiada. Sprzedaż myśli o klientach, IT o działaniu systemu, a magazyn o możliwości przygotowania wysyłek.

Zadaniem szefa jest uwzględnić tę wiedzę i rozstrzygnąć sprawę.

„Zaczniemy od pięciu klientów ze standardowymi warunkami. Wybieramy ich, ponieważ chcemy sprawdzić cały przebieg zamówienia przy ograniczonej liczbie wyjątków. Klientów z indywidualnymi rabatami włączymy po osobnym teście. Zależy mi, żebyśmy do piątku mieli pięć zamówień poprawnie przyjętych, wydanych i zafakturowanych”.

Warto wrócić także do propozycji, której nie przyjęliśmy. „Rozumiem, dlaczego zależy wam na największych klientach. Ich zamówienia wykorzystamy w następnym teście rabatów. Teraz potrzebujemy najpierw potwierdzić podstawowy przebieg”. Pracownicy wiedzą wtedy, że szef rozważył ich propozycję i dlaczego wybrał inne rozwiązanie. Mogą zrozumieć wybór, nawet jeśli sami zdecydowaliby inaczej.

Zespół potrzebuje też decyzji w sprawie dotychczasowej pracy. Jeśli pilotaż wymaga czasu tych samych osób, trzeba ustalić, które dotychczasowe zadania mogą poczekać. Inaczej pracownicy dostaną jednocześnie nowy kierunek i oczekiwanie, że dokończą wszystko, co wcześniej obiecali.

Osoba prowadząca musi wiedzieć, o czym może zdecydować

„Sprzedaż przygotuje listę, magazyn sprawdzi zamówienia, a finanse faktury”. Taki podział łatwo zapisać. Trudniej na jego podstawie rozstrzygnąć, kto ma zareagować, gdy klient z listy przestanie spełniać warunki pilotażu.

Szef może powierzyć koordynację Ani, która odpowiada za wdrożenie.

„Aniu, chciałbym, żebyś poprowadziła przygotowanie pilotażu. Uzgodnij, proszę, listę klientów ze sprzedażą, magazynem i finansami. Możesz wyłączyć klienta, którego warunki wymagają ręcznych korekt. Zmiana warunków handlowych wymaga zgody szefa sprzedaży. Jeśli zostanie mniej niż pięciu klientów, omówmy dobór grupy, zanim skontaktujemy się z nimi”.

Warto jeszcze sprawdzić, czy Ania ma warunki do wykonania zadania. „Jakiej informacji potrzebujesz od każdej osoby? Na kiedy? Co może zatrzymać przygotowanie?” W odpowiedzi może wyjść na jaw, że finanse mają dane, lecz osoba mogąca potwierdzić rabaty jest na urlopie. To dobry moment, żeby wskazać zastępstwo.

Pozostali powinni usłyszeć, z czym mogą zwracać się bezpośrednio do Ani. Jeśli szef później sam zacznie zmieniać listę klientów w rozmowach z poszczególnymi osobami, utrudni jej prowadzenie pracy. Warto uzgodnić, że nowe ustalenia dotyczące pilotażu trafiają do niej, żeby mogła uwzględnić je w całości przygotowań.

Pierwszy błąd pokazuje, co trzeba zmienić

Przy przekazywaniu zadania szef może zapytać „Kiedy będzie gotowe?”. Przy zmianie sposobu pracy ważne jest również to, kiedy wspólnie sprawdzą pierwsze efekty i w jakiej sytuacji porozmawiają wcześniej.

„Jutro o dziesiątej przejdziemy przez pierwsze zamówienie. Chciałbym, żebyście pokazali, jakie dane otrzymał magazyn i na jakiej podstawie finanse wystawiły fakturę. Jeśli wcześniej zobaczycie podwójne zamówienie albo błędny rabat, wstrzymajcie, proszę, kolejne zlecenia i poinformujcie Anię”.

Przy pierwszej fakturze pojawia się błąd. Magazyn otrzymał poprawne dane, ale finanse korzystały ze starszej wersji zestawienia. Zamiast zakończyć spotkanie prośbą o większą uważność, szef może pomóc odtworzyć przebieg pracy.

„W którym momencie powstały dwie wersje? Skąd osoba wystawiająca fakturę miała wiedzieć, która obowiązuje? Co zmienimy przed drugim zamówieniem?”

Rozmowa kończy się konkretnym ustaleniem. Ania przygotowuje jedno wspólne zestawienie danych, finanse potwierdzają ją przed kolejną fakturą, a szef umawia sprawdzenie drugiego zamówienia. Takie monitorowanie daje ludziom możliwość poprawienia działania, zanim błąd obejmie następnych klientów.

Dobre praktyki we współpracy szefa z zespołem

Ernest Shackleton mógł zatrzymać marsz, gdy zobaczył, ile kosztuje pokonanie kolejnego odcinka. W firmie powodem do takiego zatrzymania może być błąd znaleziony na pierwszej fakturze. Pokazuje, czy przyjęty sposób działania prowadzi do celu i gdzie potrzebna jest korekta. Od reakcji szefa na ten sygnał zależy również to, czy przy następnej przeszkodzie pracownicy powiedzą mu o niej odpowiednio wcześnie.